Beleggers zijn in feite maar in één ding geïnteresseerd: wat is het rendement op mijn beleggingen. En wat is het risico om dit rendement mis te lopen.

Iedereen weet dat een gegarandeerd rendement een illusie is. De meeste garantie op rendement levert een bank u bij het openen van een spaarrekening, maar zelfs dit rendement (de spaarrente) is niet gegarandeerd. Wat immers als de bank failliet gaat? Wie betaalt dan uw rente of sterker nog bent u dan nog wel zeker van het geld op uw rekening?

Gaat u beleggen, dan zult u met het feit moeten kunnen leven dat u beoogde rendementen niet haalt of dat u zelfs verliezen leidt. De kunst is nu een goede balans te vinden tussen beoogd rendement en acceptabel risico. Voor iedereen zal deze balans er anders uitzien. Om dit de verduidelijken het volgende testje:
Stel u heeft € 1000 dat u gaat beleggen volgens één van de twee onderstaande opties:

1. U heeft 60% kans het geld binnen een jaar te verdubbelen en 40% kans de helft van het geld te verliezen
2. U heeft 40% kans het geld binnen een jaar te verviervoudigen en 60% kans al uw geld te verliezen.

Voor statistici is de keuze snel gemaakt. Het gaat immers om het verwachte rendement en deze wordt bepaald door de formule: rendement = kans * effect.
De eerste optie geeft een verwacht rendement van 40% (60% * € 2.000 + 40% * € 500 = € 1.400). De tweede optie geeft u een verwacht rendement van 60% (40% * € 4.000 + 60% * € 0 = € 1.600). Een logische keuze zou dus zijn te kiezen voor optie 2.

Toch is het heel aannemelijk dat veel mensen voor optie 1 kiezen. Deze optie garandeert u immers dat u aan het einde van de rit immers minimaal € 500 overhoudt. In feite levert u dus in op het verwachte rendement in ruil voor een lager risico. Risicobereidheid is dus één van de factoren bij de de keuze wel of niet te gaan beleggen en de keuze waarin wordt belegd.

Het voorbeeld van de € 1000 geeft heel duidelijk aan dat er een verband bestaat tussen rendement en risico. Dit verband kan grafisch worden weergegeven in de risico-rendementscurve.

De curve geeft aan dat in de regel het verwachte rendement toeneemt als men bereid is meer risico te nemen. Het voorbeeld gaf dit ook al aan: men is bereid rendement in te leveren als hiermee het risco op tegenvallers wordt verkleind.

Maar als ik weet wat mijn ideale balans is tussen risico en rendement, hoe bepaal ik dan mijn plek op de curve?
Ten eerste door het beleggingstype. Zoals gezegd zal een spaarrekening minder risico met zich mee brengen dan aandelen, maar het verwachte rendement is in de regel lager. De volgorde van beleggingsinstrumenten op oplopend risico is: sparen, obligaties, aandelen, opties. Met de aantekening dat opties zodanig kunnen worden ingezet dat risico's juist kunnen worden vermeden (zie het artikel over beleggen in opties)

Kiest u ervoor om in aandelen of opties te beleggen, dan kunt u alsnog 'schuiven' op de risco-rendementscurve. Doorgaans is het namelijk zo dat aandelen van snelgroeiende bedrijven een relatief hoog opwaarts koerspotentieel hebben. De risico's van deze aandelen zijn echter ook relatief hoog.

Een andere factor die uw plek op de risico-rendementscurve beïnvloed, is de factor tijd. In het volgende artikel meer hierover.