De samenstelling van de AEX-index, en de jaarlijkse wijzigingen daarbinnen, zijn altijd voer voor discussie. Dinsdag 4 maart is het weer zover. De index noteert vanaf die dag in nieuwe samenstelling en met aangepaste wegingsfactoren. Nu al is aangekondigd dat Tele Atlas en vastgoedfonds Corio de twee nieuwkomers zullen zijn. Degradanten uit de AEX zijn er dit keer niet, omdat de index na het verdwijnen van ABN Amro en Numico nog maar 23 namen kent.
Dat laatste, de uitholling van de AEX-index door het jaar heen qua aantal, is een terugkerend fenomeen omdat er vrijwel jaarlijks fondsen verdwijnen door fusies en overnames. In zekere zin onvermijdelijk. Wel vermijdelijk is de verschraling van de index door fondsen, waar reeds een overnamebod op rust, deel te laten uitmaken van de index. Of erger nog, zoals in het geval Tele Atlas, toe te laten treden tot het keurkorps van Euronext Amsterdam. Op zo’n manier wordt een onzuivere ontwikkeling van de AEX-index in de hand gewerkt, doordat de koersontwikkeling van overnameobjecten op totaal andere gronden plaatsvindt.
Kijken we naar de huidige AEX dan zitten daar de overnameobjecten Hagemeyer en Vedior in. Op de eerste rust een vrijwel zeker bod van het Franse Rexel, waardoor sprake is van een vlakke koersontwikkeling richting overnameprijs 4,85 euro. Op de tweede ligt een waarschijnlijk bod door Randstad, waardoor koersontwikkeling van Vedior grotendeels een afgeleide is geworden van die van Randstad. Stand alone voegen beide bedrijven niets toe aan de index.
In de index per 4 maart aanstaande komt daar dan nog Tele Atlas bij. Op dit bedrijf ligt een bod van TomTom, dus grote kans dat ook Tele Atlas het einde van het jaar niet haalt als zelfstandig bedrijf en AEX-fonds. Met het waarschijnlijke afscheid van Hagemeyer, Vedior en Tele Atlas houdt de toekomstige AEX index aldus nog maar 22 namen over. En dan gaan deze week alweer geruchten dat ook Corporate Express zal worden overgenomen…
Het is wellicht meer zinvol voor Euronext om regels voor wat betreft indexsamenstelling en –wijziging te gaan veranderen. Dat gaat allereerst om deelname van bedrijven waar reeds een overnamebod op is uitgebracht, omdat voor deze bedrijven geen normale koersontwikkeling mogelijk is en ze dus geen zuivere bijdrage aan de ontwikkeling van de beursindex meer hebben.
Maar ikzelf heb ook moeite met overige regels die het mogelijk maken dat kwalitatief slechte bedrijven snel in de index kunnen worden opgenomen, alsmede met de toetreding van beleggingsfondsen. Dit omdat hoofdzakelijk wordt gekeken naar handelsomzetten in het aandeel in de voorgaande periode, daar waar het beter zou zijn om ook aspecten als trackrecord van het bedrijf (omzet-, winstontwikkeling en dergelijke) mee te nemen.
Zo hebben we in het verleden dwalingen meegemaakt als KPN Qwest en UPC die in notime toe konden treden tot de AEX. Dit waren enkel bedrijven geboren in de internethype eind vorige eeuw, waar omzet maken iets voor de toekomst was en winst een utopie leek. De grote verliezen leken er niet toe te doen, koersen gingen sky high, de handel erin super actief, tot de ballon werd doorgeprikt en beide bedrijven snel failliet gingen. Enkel door deze gekte hebben we nu een all time high voor de AEX-index rond 700, welke op dit moment ver uit zicht is omdat de index destijds te ver werd opgedreven door de koersen van dit soort slechte bedrijven.
Ook de deelname van beleggings- en vastgoedfondsen aan de index lijkt me weinig zinvol en niet zuiver, omdat het hier niet zozeer om bedrijven gaat maar om instituten die zelf actief beleggen in andere bedrijven danwel in onroerend goed. In dat verband zie ik dus ook de toetreding van Corio niet zitten. Juist omdat de AEX-index verschraald lijkt door het grote aantal overnameobjecten en de vastgoedfondsen Corio en Unibail-Rodamco, is het wellicht een idee om de AEX terug te brengen van 25 naar 20 fondsen.