Achtergronden NAIC-methode

Om het WT-Invest model met succes te gebruiken, is het van belang op de hoogte te zijn van de analysemethode die ten grondslag ligt aan het model. Deze methode is een afgeleide van de beproefde NAIC-methode. De toepassingswijze van de methode vindt u onder NAIC/WT-methode in stappen. Voordat u hier echter aan begint, is het raadzaam de kenmerken van de methode te kennen. Oftewel, wat mag u van de methode verwachten en wat niet.

 

Het gebruik van de NAIC/WT-methode heeft ons bovengemiddelde rendementen opgeleverd, maar belangrijker nog: het vertrouwen dat het goed zit met mijn beleggingen. Reden hiervoor is dat de methode inzicht geeft in de fundamentele waarde van een aandeel. Deze en andere kenmerken volgen hieronder:

  • Geen kant- en kare koopbeslissingen, maar inzicht in de fundamenten van een bedrijfZoals gezegd vergroot de NAIC/WT-methode het inzicht in de fundamentele aspecten van een aandeel. Verwacht echter geen kant-en-klaar koop-, houd- of verkoopadvies. Immers, hiervoor is inzicht in de persoonlijke situatie en de voorkeur van de belegger een must. Verwacht wel een indicatie van of een aandeel ondergewaardeerd is of juist niet. Op basis van deze indicatie kunt u - aanvullende informatie en uw eigen portefeuille, beleggingsdoelstellingen en -criteria beschouwend - tot een beslissing komen.

  • Toepassen van de methode met behulp van een model Een methode kunt u vergelijken met een recept. Waar in een recept stap voor stap de weg naar een heerlijke maaltijd staat uitgelegd, geeft de NAIC/WT-methode stap voor stap de weg naar een verstandige beleggingsbeslissing. En zoals er voor het bereiden van de maaltijd ingrediënten nodig zijn, is voor het komen tot de verstandige beleggingsbeslissing de juiste data nodig. Het opzoeken en interpreteren van deze data is in het algemeen een tijdrovende klus. Niet met het WT-Invest model! Dit model presenteert en bewerkt van een groot aantal aandelen de data die u nodig heeft. Uiteraard worden jaarlijks de jaarcijfers van het bedrijf in het model opgenomen, maar daarnaast vindt maandelijks een update plaats van de winstverwachtingen van de aandelen.

  • Selectie op basis van Fundamentele Analyse, instapmoment op basis van Technische Analyse Traditioneel beperkt de NAIC-methode zich tot het aangeven of een aandeel over- of ondergwaardeerd is. De WT-Invest variant gaat een stap verder door het juiste instapmoment te bepalen aan de hand van technische analyse. Meer specifiek, door gebruik te maken van de RSI. Jarenlange ervaring met de methode hebben mij namelijk geleerd niet direct te verkopen in het geval van een overgewaardeerd aandeel als het sentiment gunstig is, maar om gefaseerd af te bouwen. Omgekeerd lijken aandelen op bepaalde momenten niet verder te kunnen zakken, terwijl de periode 2002 / begin 2003 anders heeft uitgewezen. Ook al staan alle fundamentele signalen op groen, dan nog is het raadzaam gefaseerd een positie op te bouwen.
 
  • Portefeuille en risicoprofiel in eigen hand Een groot voordeel van de NAIC/WT-methode is dat u zelf bepaalt hoe uw portefeuille er uit ziet. Niet alleen bespaart u zo op kosten voor een beleggingsfonds, u weet precies hoe risicovol uw portefeuille is. De NAIC/WT-methode ondersteunt u immers in het gebalanceerd samenstellen van de portefeuille. Het betreft dan concreet de verdeling in waarde- en groeiaandelen. Groeiaandelen zijn per defintie risicovoller, aangezien de doorgaans relatief hoge waardering van het aandeel gebaseerd is op hoge groeiverwachtingen.

  • Klantvriendelijk en eenvoudig gebruik Het toepassen van de NAIC/WT-methode met bijbehorend model vergt u weinig tijd en weinig omkijken. U kunt zich na aankoop van aandelen permitteren maanden niet naar uw portefeuille om te kijken, maar aanbevolen wordt om eens per maand maximaal een paar uur tijd aan uw portefeuille te besteden. Immers, over- en onderwaarderingen van aandelen hangen voor een belangrijk deel samen met de winstverwachtingen van bedrijven. Deze worden in het model maandelijks bijgehouden en geven dus maandelijks nieuw inzicht in de aandelen uit uw portefeuille.

  • Gericht op middellange en lange termijn investeringen De methode is gericht op de koop cq. verkoop van aandelen op middellange en lange termijn. Voor het halen van rendementen uit sentiment gedreven korte-termijnfluctuaties is de methode niet geschikt. Indien u op de korte termijn wil aan- en verkopen (traden), raad ik u de NAIC/WT-methode af. Technische Analyse is dan ongetwijfeld geschikter.

  • Gebaseerd op droge cijfers: historische kerncijfers en winstverwachtingen De methode houdt bij het bepalen van de over- of onderwaardering van een aandeel geen rekening met de overnamekansen (cq. overnamegeruchten) van een bedrijf. Het zal echter duidelijk zijn dat ondergewaardeerde aandelen in de regel aantrekkelijker zijn voor opkopende partijen dan overgewaardeerde aandelen. Een behoorlijk percentage aandelen uit mijn eigen portefeuille (bv. Airspray, Athlon en McGregor) is van de beurs gehaald met een flinke premie! Daarnaast zijn jonge ondernemingen niet in het model opgenomen. De methode baseert immers de waardering van een aandeel mede op basis van historische gegevens en deze zijn bij jonge bedrijven per defintie beperkt.

  • Methode voor stabiele, niet-cyclische aandelen De NAIC/WT-methode is met name geschikt voor stabiele ondernemingen. De kwaliteit van het "NAIC/WT-advies" hangt dan ook nauw samen met de stabiliteit en continuïteit van de Wpa- en Opa-groei. Cyclische ondernemingen, ondernemingen die herstructureren of ondernemingen die om welke reden dan ook sterk wisselende resultaten vertonen, zijn in principe niet geschikt voor de analyse. Houd hier rekening mee bij het selecteren van bedrijven in het model.

De NAIC/WT-methode bestaat uit een aantal stappen, die leiden tot een verantwoorden beleggingsbeslissing. Deze stappen zijn in dit artikel toegelicht. Voor het eenvoudig toepassen van de stappen, kunt u gebruik maken van het model dat op deze site wordt aangeboden.

 

  • Stap 0: Selectie interessante aandelen We beginnen met het identificeren van mogelijk interessante aandelen. Hiervoor biedt het model een selectiefunctie, waarin aandelen op basis van kerncijfers kunnen worden vergeleken . Op basis van deze functie kan snel inzicht worden verkregen welke aandelen bijvoorbeeld een hoog stijgingspotentieel op korte of lange termijn hebben, wat de gemiddelde groeiverwachting is en wat de historische koers/winstverhouding is.

De selectie wordt als stap 0 aangeduid, omdat deze stap niet behoort tot de feitelijke analyse. Deze feitelijke analyse is gericht op het vormen van een idee van de uiterste grenzen waarbinnen de koers van een geselecteerd aandeel zich de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid zal bewegen. Aan de basis van deze analyse liggen de volgende data: de winst per aandeel (Wpa), de omzet per aandeel (Opa), het eigen vermogen per aandeel (EVpa), de hoogste koers en de laagste koers voor minimaal vijf van de laatst bekende boekjaren. Op basis van deze historische gegevens worden kengetallen berekend die worden gebruikt bij het prognoticeren van de komende jaren. Dit gebeurt als volgt:

  • Stap 1: Berekening gemiddelde groeipercentages Wpa en Opa De groeipercentages worden op basis van twee methodes bepaald om een zo betrouwbaar mogelijk gemiddeld groeipercentage voor zowel Wpa als Opa vast te stellen. De betrouwbaarheid hangt daarbij - naast de gebruikte methodes - af van de hoeveelheid historische gegevens: hoe meer Wpa- en Opa-jaarcijfers beschikbaar zijn, hoe betrouwbaarder het jaarlijks gemiddelde groeipercentage.

  • Stap 2: Vergelijking gemiddelde groeicijfers Wpa en Opa Deze stap wordt gezet om te bepalen of het berekende Wpa-groeipercentage wel realistisch is voor de komende jaren. Een indicatie van een gezonde en betrouwbare Wpa-groei is als de Wpa-groei ongeveer gelijk is aan de Opa-groei.
    Een Wpa-groeipercentage dat veel hoger is dan het Opa-groeipercentage is reden om niet te veel waarde aan het Wpa-groeipercentage te hechten. Het beste kan dan handmatig een groeipercentage worden ingevoerd, dat dichter ligt bij het Opa-groeipercentage (zie de Handleiding bij het model / tabblad Analyse). Immers, als de winst hard groeit, maar de omzet niet, wil dat zeggen dat de winstmarges toenemen. Oftewel, de marge tussen wat een product of dienst oplevert aan inkomsten en wat het product of dienst kost om te maken wordt vergroot. Dit is alleen mogelijk als het bedrijf:
    1. de verkoopprijs voor het product of dienst steevast kan verhogen door een leidende marktpositie of;
    2. de kostprijs van het product of dienst steevast kan verlagen door te snijden op de kosten.
    De eerste optie is voor een bedrijf moeilijk vast te houden, omdat een hoge winstmarge concurrentie aantrekt. De tweede optie leidt op langere termijn automatisch tot een daling van de Wpa-groei, aangezien aan efficientieverbeteringen een limiet zit.

  • Stap 3: Prognoticering Wpa's toekomstige jaren Het gemiddelde Wpa-groeipercentage wordt gebruikt om de Wpa’s van toekomstige jaren (prognoseperiode) te voorspellen. Van belang daarbij is dat de prognoseperiode doorgaans bestaat uit twee delen:
    1. De (eerstkomende) jaren waarvoor door analisten voorspellingen van de Wpa (winstverwachtingen) zijn gedaan. Deze voorspellingen worden overgenomen en meegenomen bij het bepalen van het Wpa-groeipercentage.
    2. De jaren daaropvolgend. De Wpa's voor deze jaren worden bepaald door de Wpa van het voorgaande jaar te vermenigvuldigen met het jaarlijks gemiddelde Wpa-groeipercentage.

  • Stap 4: Berekening hoogste cq. laagste gemiddelde koers-winstverhouding (K/W-verhouding) De hoogste en laagste koers van ieder jaar uit de historische periode wordt gebruikt om de hoogste cq. laagste K/W-verhouding te bepalen. Dit wordt eenvoudigweg gedaan door de hoogste cq. laagste koers uit een jaar te delen door de Wpa. Zodoende ontstaan twee reeksen K/W-verhoudingen (hoogste en laagste). Van beide reeksen wordt het gemiddelde bepaald.
  • Stap 5: Extrapolatie K/W-verhoudingen Uitgangspunt van de NAIC/WT-methode is dat de jaarlijks hoogste cq. laagste koers van het aandeel even hard groeit als de Wpa. Oftewel, de gemiddelde K/W-verhoudingen uit stap 4 worden doorgetrokken voor de prognoseperiode.

  • Stap 6: Prognose hoogste cq. laagste koersen in komende jaren Een prognose van de hoogste cq. laagste koersen in de komende jaren wordt eenvoudigweg verkregen door de geprognotiseerde Wpa (stap 3) te vermenigvuldigen met de betreffende K/W-verhouding (stap 5). Hieruit volgt in de prognoseperiode (dus voor het eerstkomende boekjaar en de jaren daarop) een koersrange, die aan de bovenkant wordt begrensd door de hoogste geprognoticeerde koersen en aan de onderkant door de laagste geprognoticeerde koersen.

  • Stap 7: Bepaling waardering De basis voor het bepalen of een aandeel nu als onder- of overgewaardeerd kan worden aangemerkt, wordt in deze stap bepaald. Hiertoe wordt per prognosejaar nagegaan of de huidige koers aan de onder- of bovenkant van de geprognotiseerde koersrange ligt. Dit wordt gedaan volgens de volgende formule: (huidige koers - laagste geprognoticeerde koers) / (hoogste geprognoticeerde koers - laagste geprognoticeerde koers). Ligt de hudige koers aan de onderkant van de koersrange, dan zal het kengetal tussen de 0 en 0,5 liggen (een huidige koers onder de koersrange betekent een kengetal onder de 0). Ligt de hudige koers aan de bovenkant van de koersrange, dan zal het kengetal tussen de 0,5 en 1 liggen (een huidige koers boven de koersrange betekent een kengetal boven de 0).
    Het zal duidelijk zijn dat een koers aan de onderkant van de koersrange (dus met een laag of negatief kengetal) duidt op een ondergewaardeerd aandeel en dus mogelijk interessant om te kopen. Er is immers sprake van een ruim stijgingspotentieel. Andersom duidt een kengetal tegen de 1 of daar zelfs boven op een overgewaardeerd aandeel.
    Eveneens zal duidelijk zijn dat bij een groei van de Wpa de geprognoticeerde koersrange ook stijgend is. De kengetallen zullen dus verder in de toekomst een lagere waarde hebben. Hoe snel deze waarde afneemt hangt af van het Wpa-groeipercentage. Nu is het doorgaans zo dat snel groeiende bedrijven relatief duur zijn (dus voor het eerstkomende boekjaar een hoger kengetal dan bij trage groeiers). Maar door het hoge groeipercentage is het kengetal voor jaar 5 in de toekomst juist relatief laag.

  • Stap 8: Afweging overige informatie Op basis van voorgaande stappen heeft u een goed idee van de verhouding tussen het positieve en negatieve koerspotentieel, van de mate van zekerheid van omzet- en winstontwikkeling en in het algemeen heeft u een redelijk goed inzicht verkregen in de onderneming. Hieropvolgend zult u zich nog een aantal min of meer voor de hand liggende vragen moeten stellen, waarvan de antwoorden niet uit de beschikbare data kunnen worden afgeleid, zoals:
    1. Zijn er ontwikkelingen (te voorzien) die het toekomstbeeld kunnen verstoren? Denk bijvoorbeeld aan de tabaksindustrie met voorkomende claims of de muziekindustrie en de media met veranderende businessmodellen door de opkomst van internet.
    2. Wat zijn overige risico’s? Heeft de onderneming bijvoorbeeld slechts enkele grote afnemers, is de regio waarin de onderneming actief is instabiel, enz.?
    3. Groeit de onderneming in een stagnerende of dalende markt (erg sterk), of samen met de concurrentie in een sterk groeiende markt (met misschien dalend marktaandeel)?
    4. Hoe ziet de analyse van andere aandelen eruit? Past dit aandeel goed in onze portefeuille op dit moment en op termijn van enkele jaren?

  • Stap 9: Bepaling instapmoment U heeft nu een beeld wat de waardering is van het geselecteerde aandeel. Om het juiste instapmoment te bepalen, kunt u het beste gebruik maken van Technische Analyse. Een goed instrument is de Relatieve Sterkte Index (RSI). Zie voor een uitleg van dit instrument de Begrippenlijst. Indien u deze stap niet wilt toepassen, zorg er dan voor dat u uw (ver)koopopdrachten altijd een limiet meegeeft. Pas nu kunt u met een gerust hart een (ver)koopopdracht plaatsen en het aandeel verder, aan de hand van de NAIC/WT-methode zelfverzekerd volgen.